Jesteś tutaj: Strona główna » Świadectwa zmian klimatu » Geomorfologia - formy » Lodowce » Ruch lodowców i wojna bałwanków » Wojna bałwanków
Geomorfologia - formy
Cyrki lodowcowe
Doliny polodowcowe
Pradoliny
Misy lodowcowe
Wygłady lodowcowe
Moreny
Ozy
Jeziora polodowcowe
Głazy narzutowe
Lodowce
Typy lodowców
Warunki powstawania
Ruch lodowców i wojna bałwanków
Ciekawe formy lodowcowe
Geomorfologia - regiony
Paleobotanika
Przyroda a klimat
Endemity a relikty
Zadania

 

Wojna bałwanków


Czasami wyobrażamy sobie ruch lodowca (lub lądolodu) jako masę lodu sunącą do przodu i pchającą przed sobą masy skał, ziemi i wszelkich innych osadów. Po prostu taki ogromny spychacz. Cofanie się lodowca wyobrażamy sobie zaś, jakby ten właśnie spychacz włączył wsteczny bieg i zaczął wracać tam skąd nadjechał.
Nie jest to rzeczywisty obraz ruchu lodowca. Aby zrozumieć to lepiej, wyobraźmy sobie liczne oddziały wojsk. Żeby bardziej wczuć się w  klimat o którym mówimy, niech będzie to hipotetyczna armia śniegowych bałwanków. Otóż liczne szeregi śnieżnych żołnierzy wyruszają ze swojej ojczyzny (cyrk lodowcowy) przed siebie. We własnej ojczyźnie nagromadziło się ich już tyle, że po wielu latach (kiedy śnieg zaczął przekształcać się w firn, lód firnowy i lód lodowcowy) przestali się mieścić w swoim kraju i postanowili powiększyć swoje terytorium. Ruszają więc w doliny (jęzor lodowcowy). Pogoda im sprzyja. Klimat wyraźnie się ochłodził, a bałwanki jak wiadomo lubią zimno. Schodzą więc coraz niżej. Przybywa ich coraz więcej. Ich terytorium powiększa się. Niżej pogoda jest gorsza dla bałwanków. Jest cieplej. Na ich drodze staje wojsko ciepłolubnych ludzików. Nadchodzące coraz to nowe zastępy bałwanków spychają ich jednak coraz niżej w doliny. Ale tam robi się coraz cieplej. Ciepłolubnych ludzików coraz więcej. Śniegowe bałwanki nadchodzą wciąż kolejnymi falami (lodowiec płynie nadal). Jednak opór ciepłolubnych ludzików narasta (jest coraz cieplej). Bałwanki, mimo że ciągle nadchodzą nowe ich zastępy, nie są już w stanie wywalczyć więcej terytorium. To najdalszy zasięg ich zdobyczy terytorialnych (czoło lodowca). Kolejne ich szeregi dochodzą do nowej granicy i topnieją w boju. Dosłownie. Ustala się równowaga pomiędzy przybywającymi nowymi bałwankami a liczbą poległych w boju z ciepłolubkami (lodowiec osiąga stan równowagi). „Front” stabilizuje się. Kolejne fale bałwanków dźwigając swój dobytek (kamienie, żwir, piasek) donoszą go do obecnej granicy i nie mogąc iść dalej porzucają go tutaj (powstaje morena czołowa). Im dłużej uda się bałwankom utrzymać linię frontu, tym większą linię obrony (morenę) usypią. Jednak klimat ociepla się i ciepłolubki przechodzą do przeciwuderzenia. Bałwanki nadal wyruszają ze swej ojczyzny (cyrku lodowcowego) na front, ale tym razem nie są w stanie wyrównać ponoszonych strat (lodowiec cofa się). W kilku miejscach udaje im się stawić skuteczny opór i przejściowo „ustabilizować front”. Wtedy znów wznoszą linię obrony (kolejne wały moren). Jednak klimat znów się nieco ociepla i ciepłolubki ponownie atakują. Nie dajmy się zwieść pozorom. Bałwanki nadal nadchodzą, ale coraz więcej ginie ich w boju. Ich „rezerwy ludzkie” są na wyczerpaniu (lodowiec zanika). Być może kiedyś znowu uda im się ponownie „ruszyć do boju”, ale do tego potrzebne im będą odpowiednie warunki (ochłodzenie klimatu).

Co nowego w portalu

150 lat obserwacji przyrody w USA – wcześniejsze zakwitanie roślin
Projekt płazowy
Rośliny Świąt Bożego Narodzenia
Pomóż tworzyć fenologiczną mapę Polski, zostań obserwatorem przyrody !
Z cyklu "Botanika w literaturze i sztuce" - "Przedwiośnie" jako Zielnik Żeromskiego
Pytania do eksperta
Kto nas ustrzeże przed powodzią ?
Fiordy w pigułce
Namorzynowe puzzle
Flora dawnych Pienin
Rośliny Wielkanocy
W czerwcu czerwce na czerwcu
Tajemnice kwiatu paproci
Okolice Pomiechówka
Kolibry na Alasce czyli ciepłe nazwy - zimne adresy
Wyniki konkursu
Zwycięzcy Konkursu
Święto Niepodległości okiem botanika
Klimat a sezonowe opadanie liści
Dary Trzech Króli
Walentyki
Przebiśnieg – wiara w odrodzenie
Prima Aprilis
Pojezierze Gostynińskie
Lipa niejedno ma imię
Wrzesień, wrzosy i wrzosowate
Cena genów
Gorące puzzle
Endemity a relikty
Figa i jej słodkie tajemnice
Skrzydlate miasto
Akcja: czeremcha amerykańska
Tajemnice krypt jasnogórskich
Ziarno prawdy o orkiszu
Lecą, lecą... paździerze
Bagnica - jedyna w swoim rodzaju
O jemiole pod jemiołą
Jak sasanka została zawilcem
Święto Zmarłych
Andrzejki
Powsin zaprasza
Lato w Powsinie
Green Card
Powsin zaprasza na Piknik Naukowy
Rośliny owadożerne zapraszają do Powsina
Murawy kserotermiczne - czas żniw
Jesień w Powsinie
Pogromcy much zapraszają do Powsina
150 urodziny Marii Curie-Skłodowskiej w Powsinie - koncert wśród kwiatów
Na ratunek ptakom
Poznaj zieloną Warszawę - wycieczka z przewodnikiem
W poszukiwaniu utraconego krajobrazu
Niezłe Ziółka
Listopadowe botanizowanie
Zima w Powsinie
Szukamy współpracowników!
Od prehistorii

Powstawanie kontynentów
Geologia ziem polskich
Temperatura
Wegetacja
Klimat a rozwój cywilizacji
Świadectwa
zmian klimatu


Geomorfologia - formy
Geomorfologia - regiony
Paleobotanika
Przyroda a klimat
Endemity a relikty
Zadania
Zostań
obserwatorem


Fenologia
Ochrona czynna muraw kserotermicznych
Porosty
Projekt płazowy
Mapa
Poradniki
Bioindykacja
i adaptacje


Bioindykacja
Adaptacje
Gry i zabawy
Zielniki

Jak wykonać zielnik?
Botanika w kulturze
Rok według roślin
Intrygujące rośliny
Konkurs
Gry i zabawy
Program

Ankieta - nauczyciele
Ankieta - uczniowie
Rozwijajmy razem portal
Uwagi - odpowiedzi
Kontakt

Słownik

Mapa serwisu

Szukaj

Partnerzy programu
Logo Fundusz
Logo Zielnik UW
Logo Biologia UW
Logo internet ART
Szkoła festiwalu nauki
© 2009 - 2022 Zielnik Wydziału Biologii UW; wszelkie prawa zastrzeżone