Jesteś tutaj: Strona główna » Od prehistorii » Klimat a rozwój cywilizacji » Opisy » 400 - 800 r.n.e.
Powstawanie kontynentów
Geologia ziem polskich
Temperatura
Wegetacja
Klimat a rozwój cywilizacji
Opisy
12 000 - 8000 lat p.n.e.
10 000 - 3000 lat p.n.e.
3000 - 1000 lat p.n.e.
1000 - 450 lat p.n.e.
300 r. p.n.e. - 300 r. n.e.
400 - 800 r.n.e.
800 - 1300 r.n.e.
1300 - 1550 r.n.e.
1600 - 1850 r.n.e.
Quiz podsumowujący

 

Wędrówka ludów i wieki ciemne

  ok. 400 - 800 r. n.e.

Pod koniec okresu rzymskiego nastąpiło ochłodzenie klimatu. Surowe warunki skłoniły plemiona zamieszkujące chłodne tereny do przemieszczania się na obszary o bardziej korzystnych warunkach, a to uruchomiło wędrówkę ludów. Najtrudniejsze warunki pogodowe nastąpiły około roku 535, a wywołany przez nie głód dotknął rozmaite społeczeństwa na całej półkuli północnej i przyczynił się do pojawienia się innego typu klęsk (np. epidemii).
Po kilkuset latach względnego ocieplenia, w kolejnych wiekach naszej ery temperatura ponownie zaczęła spadać. Na północy oznaczało to ostrzejsze warunki zimą i mniej korzystne latem, a nad Morzem Śródziemnym nadal dość łagodną temperaturę, ale za to mniejsze opady. Strefa, w której można było uprawiać rolę, skurczyła się i na północy, i na południu. W Skandynawii uprawy niszczyły mrozy, w północnej Afryce i Arabii – susze. Warunki dla pasterstwa pogorszyły się również na stepach środkowej Azji.

W tej sytuacji koczownicze lub półosiadłe plemiona, którym przestał wystarczać dotychczasowy sposób gospodarki, zaczęły przemieszczać się ku lepiej nadającym się do tego obszarom. Ponieważ od dawna nie było już bezludnych obszarów nadających się do zasiedlenia, rodziło to konflikty z dotychczasowymi mieszkańcami. Liczne plemiona germańskie zaczęły przenosić się na południowy wschód lub zachód. Z czasem na terenach Imperium utworzyły własne państwa, mniej lub bardziej niezależne od władzy Rzymian.

Prowincje rzymskie były atakowane również od zachodu, chociaż główny atak nadszedł z północnego wschodu. Początkowe najazdy Gotów, Daków, Celtów, Germanów Zachodnich, Scytów i Słowian były stosunkowo niegroźne. Jednak z centralnej Azji, gdzie zapewne również nastąpiło ochłodzenie, zaczęli napierać na te plemiona Hunowie.
 
W obliczu przewagi Hunów europejskie plemiona barbarzyńskie musiały albo się do nich przyłączyć, albo wycofać na tereny rzymskie. Rzymianom ostatecznie udało się powstrzymać Hunów, ale skutki tej wędrówki ludów już nie dały się odwrócić.
Cesarstwo Rzymskie rozpadło się na część wschodnią i zachodnią, a w tej ostatniej osiedlali się kolejni barbarzyńcy, tworząc własne państwa. W końcu, w 476 r., zdetronizowano ostatniego cesarza Rzymu.
Rolę imperium przejęło wschodnie Cesarstwo Rzymskie, nazywane od tej pory Bizancjum. Jeden z bizantyjskich cesarzy, Justynian Wielki  miał ambicje odtworzenia cesarstwa obejmującego dawny obszar. Częściowo mu się to udało, gdy zdobył północną Afrykę i Italię. Jednak utrzymanie zdobyczy i spokoju na frontach od Hiszpanii przez Egipt po Armenię było kosztowne, tym bardziej, że w latach 535-536 wystąpiły anomalie pogodowe. Cały czas panowało zamglenie porównywane przez kronikarzy do zaćmienia Słońca. Ograniczenie ilości światła spowodowało spadek temperatury, a więc osłabienie plonów. Wzrost wilgotności sprawił, że nawet to, co zebrano, gniło i pleśniało.
Opisy tego zaburzenia odpowiadają tzw. zimie wulkanicznej lub meteorytowej.
Nie tylko Bizancjum ucierpiało. W irlandzkich rocznikach rok 535 opisano jako „rok bez chleba”. W Chinach odnotowano sierpniowe opady śniegu i opóźnienie zbiorów. Mgłę opisywano w kronikach różnych krajów. Z kolei indiańskie społeczeństwa w Peru i Meksyku dotknęły nadzwyczajnie długie, kilkudziesięcioletnie okresy deszczów i suszy, które w typowych okresach trwają tam po kilka lat i zmieniają się cyklicznie (fazy El Niño/La Niña). Takie rozregulowanie cyklu także mogło zostać wywołane anomalią temperatury po zimie wulkanicznej. W 541 roku do stolicy cesarstwa, Konstantynopola, dotarła zaraza. Wycieńczeni głodem mieszkańcy byli mało odporni. W szczytowym momencie, w roku 542, codziennie umierały tysiące ludzi, co powodowało problemy z ich pochówkiem. Zaraza objęła dużą część Europy (łącznie z Irlandią) i Azji, wygasając dopiero po pół wieku, a do historii przeszła jako plaga Justyniana. Potęga Cesarstwa Bizantyjskiego została zachwiana i wkrótce potem utraciło ono swoje zdobycze.
 
Okres między upadkiem cesarstwa zachodniego a odnowieniem kultury w środkowym średniowieczu określany bywa jako „wieki ciemne”, gdyż pochodzi z niego mniej zapisów historycznych. Niewiele wiadomo też o ziemiach polskich. Wskutek ochłodzenia niektóre tereny ponownie się zabagniły, a poziom Bałtyku obniżył się. W okresie wędrówki ludów zamarł też szlak bursztynowy – nie był to czas sprzyjający stosunkom handlowym.
Co nowego w portalu

150 lat obserwacji przyrody w USA – wcześniejsze zakwitanie roślin
Projekt płazowy
Rośliny Świąt Bożego Narodzenia
Pomóż tworzyć fenologiczną mapę Polski, zostań obserwatorem przyrody !
Z cyklu "Botanika w literaturze i sztuce" - "Przedwiośnie" jako Zielnik Żeromskiego
Pytania do eksperta
Kto nas ustrzeże przed powodzią ?
Fiordy w pigułce
Namorzynowe puzzle
Flora dawnych Pienin
Rośliny Wielkanocy
W czerwcu czerwce na czerwcu
Tajemnice kwiatu paproci
Okolice Pomiechówka
Kolibry na Alasce czyli ciepłe nazwy - zimne adresy
Wyniki konkursu
Zwycięzcy Konkursu
Święto Niepodległości okiem botanika
Klimat a sezonowe opadanie liści
Dary Trzech Króli
Walentyki
Przebiśnieg – wiara w odrodzenie
Prima Aprilis
Pojezierze Gostynińskie
Lipa niejedno ma imię
Wrzesień, wrzosy i wrzosowate
Cena genów
Gorące puzzle
Endemity a relikty
Figa i jej słodkie tajemnice
Skrzydlate miasto
Akcja: czeremcha amerykańska
Tajemnice krypt jasnogórskich
Ziarno prawdy o orkiszu
Lecą, lecą... paździerze
Bagnica - jedyna w swoim rodzaju
O jemiole pod jemiołą
Jak sasanka została zawilcem
Święto Zmarłych
Andrzejki
Powsin zaprasza
Lato w Powsinie
Green Card
Powsin zaprasza na Piknik Naukowy
Rośliny owadożerne zapraszają do Powsina
Murawy kserotermiczne - czas żniw
Jesień w Powsinie
Pogromcy much zapraszają do Powsina
150 urodziny Marii Curie-Skłodowskiej w Powsinie - koncert wśród kwiatów
Na ratunek ptakom
Poznaj zieloną Warszawę - wycieczka z przewodnikiem
W poszukiwaniu utraconego krajobrazu
Niezłe Ziółka
Listopadowe botanizowanie
Zima w Powsinie
Szukamy współpracowników!
Od prehistorii

Powstawanie kontynentów
Geologia ziem polskich
Temperatura
Wegetacja
Klimat a rozwój cywilizacji
Świadectwa
zmian klimatu


Geomorfologia - formy
Geomorfologia - regiony
Paleobotanika
Przyroda a klimat
Endemity a relikty
Zadania
Zostań
obserwatorem


Fenologia
Ochrona czynna muraw kserotermicznych
Porosty
Projekt płazowy
Mapa
Poradniki
Bioindykacja
i adaptacje


Bioindykacja
Adaptacje
Gry i zabawy
Zielniki

Jak wykonać zielnik?
Botanika w kulturze
Rok według roślin
Intrygujące rośliny
Konkurs
Gry i zabawy
Program

Ankieta - nauczyciele
Ankieta - uczniowie
Rozwijajmy razem portal
Uwagi - odpowiedzi
Kontakt

Słownik

Mapa serwisu

Szukaj

Partnerzy programu
Logo Fundusz
Logo Zielnik UW
Logo Biologia UW
Logo internet ART
Szkoła festiwalu nauki
© 2009 - 2022 Zielnik Wydziału Biologii UW; wszelkie prawa zastrzeżone