Jesteś tutaj: Strona główna » Zielniki » Botanika w kulturze » Zielnik Żeromskiego » Grubosz
Jak wykonać zielnik?
Botanika w kulturze
Zielnik Żeromskiego
Barwiczka
Buławnik
Chłodek
Gajowiec
Grubosz
Laur
Leniec
Lulek
Nawłoć
Okrzyn
Skalnica
Storzan
Szarłat
Turzyca
Wielosił
Rok według roślin
Intrygujące rośliny
Konkurs
Gry i zabawy

 

Grubosz


Ekonomstwo Gruboszewscy to wyraźna aluzja do grubosza. W dawnych podręcznikach gruboszami nazywano wszystkie rośliny o grubych, mięsistych liściach albo wszystkie sukulenty (czyli rośliny sucholubne o mocno rozwiniętej tkance magazynującej wodę i silnie skutynizowanej epidermie). Rodzaj grubosz Crassula ma kilkanaście synonimów (między innymi Buillardia, Combesia, Danielia, Dinacria, Globulea, Gomara, Grammanthes, Larochea, Rhopalota, Rochea, Sphaeritis, Vauanthes – czyż nie brzmią pięknie?). Liczne grubosze to znane i cenione rośliny doniczkowe, tak zwane drzewka szczęścia.
Grubosz (Crassula) / Źródło: Wikipedia
Grubosz
Jedynym przedstawicielem tego rodzaju rodzimym dla Polski, a zarazem najosobliwszym przedstawicielem rodziny gruboszowatych, jest uwroć, czyli grubosz wodny Crassula aquatica. Polska Czerwona Księga podaje, że grubosz wodny całkowicie wymarł w naszym kraju. Na szczęście istnieje duża szansa na jego powrót lub na odnalezienie nieznanych dotąd stanowisk, jest to bowiem roślina mała (zatem łatwa do przeoczenia), poza tym szybko się rozmnaża, błyskawicznie zasiedla nowo powstałe siedliska i ma zdolność do rozprzestrzeniania się na dalekie odległości. Z racji tych cech uwroć zaliczano do osobnego, monotypowego rodzaju Buillardia, Hydrophylla, Tillaea lub Tilleastrum. Podobnie jak większość roślin jednorocznych związanych z zalewanymi, mulistymi brzegami, uwroć jest gatunkiem kosmopolitycznym, spotykanym praktycznie na całym świecie. W pobliżu okresowych zbiorników wodnych i kałuż spotyka się czasem także inne gatunki gruboszy, na przykład amerykańskiego Crassula connata. Innymi przedstawicielami rodziny gruboszowatych są rojniki i rozchodniki oraz różeniec górski.

Gruboszowate, podobnie jak agawy i przypołudniki gromadzą wodę w liściach, jednak nie jest to jedyna metoda magazynowania tego życiodajnego płynu. Wiele innych sukulentów, jak choćby kaktusy, didiery, niektóre wilczomlecze, gromadzi wodę głównie w łodygach. Istnieją też tak zwane sukulenty kaudeksowe: kaudeks to strefa pomiędzy pędem a korzeniem, gruba i zdrewniała, przystosowana do gromadzenia wody na okres suszy, często podziemna lub tylko częściowo nadziemna. Sukulenty kaudeksowe takie jak Adenium, Beaeucarnea, Pachyrhizus czy Jatropha z roku na rok stają się coraz popularniejszymi roślinami ozdobnymi.

Od łacińskiej nazwy grubosza Crassula pochodzi angielski skrót CAM – Crassulacean Acid Metabolism. Metabolizm typu CAM występuje głównie u roślin pustyń i półpustyń, ale spotyka się go również u:
  • - narażonych na suszę fizjologiczną słonorośli (Mesembryanthemum crystallinum, Sesuvium portulacastrum),
  • - roślin galmanowych i serpentynitowych,
  • - epifitów (Vittaria, Platycerium, Hydnophytum, Myrmecodia, Peperomia, niektóre Orchidaceae),
  • - semiepifitów i pnączy (Clusia, Cissus, Cyphostemma, Ipomaea),
  • - półpasożytów (Tapinanthus, Viscum minimum),
  • - a nawet u roślin wodnych (Isoetes, Lobelia dortmanna, Littorella uniflora, Hydrilla, Vallisneria, Scirpus, Eleocharis, Sagittaria).

Fotosynteza typu CAM oznacza (w dużym uproszczeniu) dwuetapowe wiązanie dwutlenku węgla: w nocy CO2 zostaje pobrany i po kilku reakcjach chemicznych zmagazynowany w wakuolach w postaci jabłczanu, w dzień natomiast jest uwalniany i wykorzystywany do produkcji cukrowców. Dzięki metabolizmowi typu CAM roślina nie musi pobierać dwutlenku węgla w dzień (nie musi otwierać aparatów szparkowych), co pozwala na ogromną oszczędność wody. Ten typ fotosyntezy spotyka się jedynie u 6% roślin lądowych, spośród których jedynie nieliczne (agawa, juka, opuncja, ananas, wanilia) mają pewne znaczenie gospodarcze. Dlatego jest on słabo zbadany i wiele odkryć związanych z fotosyntezą typu CAM czeka na przyszłe pokolenia badaczy.

Co nowego w portalu

150 lat obserwacji przyrody w USA – wcześniejsze zakwitanie roślin
Projekt płazowy
Rośliny Świąt Bożego Narodzenia
Pomóż tworzyć fenologiczną mapę Polski, zostań obserwatorem przyrody !
Z cyklu "Botanika w literaturze i sztuce" - "Przedwiośnie" jako Zielnik Żeromskiego
Pytania do eksperta
Kto nas ustrzeże przed powodzią ?
Fiordy w pigułce
Namorzynowe puzzle
Flora dawnych Pienin
Rośliny Wielkanocy
W czerwcu czerwce na czerwcu
Tajemnice kwiatu paproci
Okolice Pomiechówka
Kolibry na Alasce czyli ciepłe nazwy - zimne adresy
Wyniki konkursu
Zwycięzcy Konkursu
Święto Niepodległości okiem botanika
Klimat a sezonowe opadanie liści
Dary Trzech Króli
Walentyki
Przebiśnieg – wiara w odrodzenie
Prima Aprilis
Pojezierze Gostynińskie
Lipa niejedno ma imię
Wrzesień, wrzosy i wrzosowate
Cena genów
Gorące puzzle
Endemity a relikty
Figa i jej słodkie tajemnice
Skrzydlate miasto
Akcja: czeremcha amerykańska
Tajemnice krypt jasnogórskich
Ziarno prawdy o orkiszu
Lecą, lecą... paździerze
Bagnica - jedyna w swoim rodzaju
O jemiole pod jemiołą
Jak sasanka została zawilcem
Święto Zmarłych
Andrzejki
Powsin zaprasza
Lato w Powsinie
Green Card
Powsin zaprasza na Piknik Naukowy
Rośliny owadożerne zapraszają do Powsina
Murawy kserotermiczne - czas żniw
Jesień w Powsinie
Pogromcy much zapraszają do Powsina
150 urodziny Marii Curie-Skłodowskiej w Powsinie - koncert wśród kwiatów
Na ratunek ptakom
Poznaj zieloną Warszawę - wycieczka z przewodnikiem
W poszukiwaniu utraconego krajobrazu
Niezłe Ziółka
Listopadowe botanizowanie
Zima w Powsinie
Szukamy wiosny!
Od prehistorii

Powstawanie kontynentów
Geologia ziem polskich
Temperatura
Wegetacja
Klimat a rozwój cywilizacji
Świadectwa
zmian klimatu


Geomorfologia - formy
Geomorfologia - regiony
Paleobotanika
Przyroda a klimat
Endemity a relikty
Zadania
Zostań
obserwatorem


Fenologia
Ochrona czynna muraw kserotermicznych
Porosty
Projekt płazowy
Mapa
Poradniki
Bioindykacja
i adaptacje


Bioindykacja
Adaptacje
Gry i zabawy
Zielniki

Jak wykonać zielnik?
Botanika w kulturze
Rok według roślin
Intrygujące rośliny
Konkurs
Gry i zabawy
Program

Ankieta - nauczyciele
Ankieta - uczniowie
Rozwijajmy razem portal
Uwagi - odpowiedzi
Kontakt

Słownik

Mapa serwisu

Szukaj

Partnerzy programu
Logo Fundusz
Logo Zielnik UW
Logo Biologia UW
Logo internet ART
Szkoła festiwalu nauki
© 2009 - 2018 Zielnik Wydziału Biologii UW; wszelkie prawa zastrzeżone