Jesteś tutaj: Strona główna » Zielniki » Botanika w kulturze » Zielnik Żeromskiego
Jak wykonać zielnik?
Botanika w kulturze
Zielnik Żeromskiego
Barwiczka
Buławnik
Chłodek
Gajowiec
Grubosz
Laur
Leniec
Lulek
Nawłoć
Okrzyn
Skalnica
Storzan
Szarłat
Turzyca
Wielosił
Rok według roślin
Intrygujące rośliny
Konkurs
Gry i zabawy

 

Zielnik Żeromskiego


„Przedwiośnie” – ostatnia, a zarazem najgłośniejsza powieść Stefana Żeromskiego jest nie tylko ujętym „na gorąco” obrazem odrodzonej po 120 latach niewoli Polski, ale również, z czego nie zdają sobie sprawy humaniści, swoistym zielnikiem.
Ukazanie się tej powieści rozpętało prawdziwą burzę wokół autora. Nawet „Dzieje grzechu” nie wywołały tak gwałtownej reakcji krytyków literackich oraz szerokich rzesz zwykłych czytelników. W tych zaciekłych dyskusjach na pierwszy plan wysunęły się zdecydowanie polityczne sugestie tego dzieła, zaś o artystycznych walorach wypowiadano się ogólnikowo lub zbywano je milczeniem. Natychmiast po ukazaniu się „Przedwiośnia” w Polsce książkę przetłumaczono (i to w kilku, niezależnych od siebie wersjach) na rosyjski, a w sowieckiej prasie pojawiły się recenzje pod wymownymi tytułami „Znamienny zwrot” i „Komunizm w Polsce wzrasta”.
Niemal wszyscy bohaterowie tej książki, stanowiącej przestrogę i wezwanie do „naprawy Rzeczypospolitej” oraz tworzenia z niej kraju „szklanych domów”, noszą nazwiska (rzadziej imiona) tożsame z nazwami rodzajowymi roślin. Nazw tych autor nie dobierał przypadkowo, każda z nich ma konkretne symboliczne znaczenie. W ten sposób „Przedwiośnie” dowodzi nie tylko wielkiej wrażliwości autora na problemy natury moralnej i polityczno-społecznej, ale także jego fascynacji polską przyrodą oraz swoistego poczucia humoru. Zamiast obdarzać swoich bohaterów nazwiskami o wyraźnie dydaktycznym, jednoznacznym brzmieniu, wolał Żeromski podjąć subtelną grę z czytelnikiem, pozostawiając ich znaczenie domysłom. Tak rozumiane „Przedwiośnie” stanowi znakomity materiał dla ścieżek międzyprzedmiotowych - ukazuje wielorakie związki natury z kulturą.

Występują tam między innymi :

Szymon Gajowiec,
Antoni Lulek,
Laura Kościeniecka,
Władysław Barwicki,
Karolina Szarłatowiczówna,
Wanda Okszyńska,
niejaki pan Storzan,
kolega Buławnik,
państwo Turzyccy,
państwo Gruboszewscy,
wuj Skalnicki.

Znamienne są też nazwy miejscowości:
Nawłoć,
Chłodek,
Leniec.
Nawet w nazwisku Hipolita Wielosławskiego można odnaleźć botaniczne wątki.
 
Jedynym wyjątkiem od botanicznych nazw jest być może główny bohater – Cezary Baryka. „Baryką”, „baryczą” lub „baryczką” zwano według Encyklopedii Staropolskiej Zygmunta Glogera „targowisko”, „bazar”, „jarmark”. Gloger sam nie był przekonany, czy słowo „baryka” pochodzi od włoskiego „barro”-„szuler, wydrwigrosz”,  czy od ukraińskiego „baryty”- „bawić się, przebywać” , czy raczej od tureckiego „baryszyk” – „pokój, pojednanie”, a może od tatarskiego „barysz”-„korzyść, zysk”.


Na podstawie tekstu Adama Kaplera opracowała Klara Brandt
Co nowego w portalu

150 lat obserwacji przyrody w USA – wcześniejsze zakwitanie roślin
Projekt płazowy
Rośliny Świąt Bożego Narodzenia
Pomóż tworzyć fenologiczną mapę Polski, zostań obserwatorem przyrody !
Z cyklu "Botanika w literaturze i sztuce" - "Przedwiośnie" jako Zielnik Żeromskiego
Pytania do eksperta
Kto nas ustrzeże przed powodzią ?
Fiordy w pigułce
Namorzynowe puzzle
Flora dawnych Pienin
Rośliny Wielkanocy
W czerwcu czerwce na czerwcu
Tajemnice kwiatu paproci
Okolice Pomiechówka
Kolibry na Alasce czyli ciepłe nazwy - zimne adresy
Wyniki konkursu
Zwycięzcy Konkursu
Święto Niepodległości okiem botanika
Klimat a sezonowe opadanie liści
Dary Trzech Króli
Walentyki
Przebiśnieg – wiara w odrodzenie
Prima Aprilis
Pojezierze Gostynińskie
Lipa niejedno ma imię
Wrzesień, wrzosy i wrzosowate
Cena genów
Gorące puzzle
Endemity a relikty
Figa i jej słodkie tajemnice
Skrzydlate miasto
Akcja: czeremcha amerykańska
Tajemnice krypt jasnogórskich
Ziarno prawdy o orkiszu
Lecą, lecą... paździerze
Bagnica - jedyna w swoim rodzaju
O jemiole pod jemiołą
Jak sasanka została zawilcem
Święto Zmarłych
Andrzejki
Powsin zaprasza
Lato w Powsinie
Green Card
Powsin zaprasza na Piknik Naukowy
Rośliny owadożerne zapraszają do Powsina
Murawy kserotermiczne - czas żniw
Jesień w Powsinie
Pogromcy much zapraszają do Powsina
Od prehistorii

Powstawanie kontynentów
Geologia ziem polskich
Temperatura
Wegetacja
Klimat a rozwój cywilizacji
Świadectwa
zmian klimatu


Geomorfologia - formy
Geomorfologia - regiony
Paleobotanika
Przyroda a klimat
Endemity a relikty
Zadania
Zostań
obserwatorem


Fenologia
Ochrona czynna muraw kserotermicznych
Porosty
Projekt płazowy
Mapa
Poradniki
Bioindykacja
i adaptacje


Bioindykacja
Adaptacje
Gry i zabawy
Zielniki

Jak wykonać zielnik?
Botanika w kulturze
Rok według roślin
Intrygujące rośliny
Konkurs
Gry i zabawy
Program

Ankieta - nauczyciele
Ankieta - uczniowie
Rozwijajmy razem portal
Uwagi - odpowiedzi
Kontakt

Słownik

Mapa serwisu

Szukaj

Partnerzy programu
Logo Fundusz
Logo Zielnik UW
Logo Biologia UW
Logo internet ART
Szkoła festiwalu nauki
© 2009 - 2017 Zielnik Wydziału Biologii UW; wszelkie prawa zastrzeżone