Jesteś tutaj: Strona główna » Świadectwa zmian klimatu » Geomorfologia - regiony » Wybrzeże Norwegii - fiordy
Geomorfologia - formy
Geomorfologia - regiony
Okolice Pomiechówka
Pojezierze Gostynińskie
Wybrzeże Norwegii - fiordy
Paleobotanika
Przyroda a klimat
Endemity a relikty
Zadania

 

W ojczyźnie lodowców


Fiord Geiranger (Geirangerfjorden) - widok z Orlej Drogi (Ørnveien)/ autor: H.Galera
Wąska zatoka o stromych ścianach.
Fiord Geiranger (Geirangerfjorden).
Norwegia.
Fiordy to wąskie, głębokie zatoki o stromych ścianach, wcinające się daleko w ląd.
Często bywają rozgałęzione, co upodabnia je do dolin lodowców typu alpejskiego, jakimi w istocie są.
Po stopieniu się mas lodu, poziom wody w morzach podniósł się i w dawne polodowcowe doliny wlało się morze.
Przykryło część charakterystycznej rzeźby polodowcowej nie jest ona więc tak wyraźnie widoczna jak w górnych częściach dolin.
Dzisiaj ze stromych zboczy fiordów spływają  potężne wodospady. Niektóre z nich utworzyły się na progach dawnych dolin  polodowcowych, którymi znów płyną rzeki.
Skandynawia była miejscem tworzenia się lądolodów. W plejstocenie zwiększały one objętość obejmując  wielokrotnie swoim zasięgiem znaczną część północnej Europy.
Gdzieniegdzie fragmenty lądolodu w postaci lodowców zachowały się do dziś. Także świadectwa ich obecności - dawne doliny lodowcowe, czyli fiordy występują szczególnie często w Skandynawii a zwłaszcza w Norwegii.
Romsdalsfjorden i miejscowość Åndalsnes - widok z Drogi Trolli (Trollstigveien)/ autor: H.Galera
Przekrój U-kształtny doliny wskazuje na jej
polodowcowe pochodzenie.
Romsdalsfjorden i miejscowość Åndalsnes - widok z Drogi Trolli (Trollstigveien). Norwegia.
Fiord Geiranger (Geirangerfjorden) - widok ze szczytu Dalnibba/ autor: H.Galera
Niżej położoną część doliny wypełniło morze.
Fiord Geiranger (Geirangerfjorden) -
widok ze szczytu Dalnibba. Norwegia.


Lodowiec Svartisen (Park Narodowy Saltfjelett-Svartisen)/ autor: H. Galera
Lodowiec Svartisen
(Park Narodowy Saltfjelett-Svartisen). Norwegia.
Fiordy znane są także w Szkocji, na Grenlandii, Islandii, na Półwyspie Labrador i w innych rejonach świata. Najdłuższym fiordem jest grenlandzki Skoresby Sund (350 km) oraz norweski Sognefjord (203 km), najgłębszymi zaś antarktyczny Skeleton Inlet (1933 m) i wspomniany już norweski Sognefjord (1308 m).
Największy lodowiec kontynentalnej Europy – Jostedelsbreen, znajdujący się na terenie południowo zachodniej części Norwegii, zajmuje powierzchnię ok. 600 km2. Jak wynika z badań nie jest on jednak pozostałością zlodowaceń plejstoceńskich. Między 8 a 5 tysiącami lat temu lodowiec w tym miejscu stopniał  całkowicie, a powstał ponownie w czasie ochłodzenia w połowie XVIII wieku. W tym też czasie przesuwające się naprzód jego czoło zniszczyło kilka wiosek w dolinie. Co ciekawe, na skutek obfitych opadów śniegu czoło lodowca nadal przesuwa się do przodu o kilkadziesiąt metrów rocznie.

Co nowego w portalu

150 lat obserwacji przyrody w USA – wcześniejsze zakwitanie roślin
Projekt płazowy
Rośliny Świąt Bożego Narodzenia
Pomóż tworzyć fenologiczną mapę Polski, zostań obserwatorem przyrody !
Z cyklu "Botanika w literaturze i sztuce" - "Przedwiośnie" jako Zielnik Żeromskiego
Pytania do eksperta
Kto nas ustrzeże przed powodzią ?
Fiordy w pigułce
Namorzynowe puzzle
Flora dawnych Pienin
Rośliny Wielkanocy
W czerwcu czerwce na czerwcu
Tajemnice kwiatu paproci
Okolice Pomiechówka
Kolibry na Alasce czyli ciepłe nazwy - zimne adresy
Wyniki konkursu
Zwycięzcy Konkursu
Święto Niepodległości okiem botanika
Klimat a sezonowe opadanie liści
Dary Trzech Króli
Walentyki
Przebiśnieg – wiara w odrodzenie
Prima Aprilis
Pojezierze Gostynińskie
Lipa niejedno ma imię
Wrzesień, wrzosy i wrzosowate
Cena genów
Gorące puzzle
Endemity a relikty
Figa i jej słodkie tajemnice
Skrzydlate miasto
Akcja: czeremcha amerykańska
Tajemnice krypt jasnogórskich
Ziarno prawdy o orkiszu
Lecą, lecą... paździerze
Bagnica - jedyna w swoim rodzaju
O jemiole pod jemiołą
Jak sasanka została zawilcem
Święto Zmarłych
Andrzejki
Powsin zaprasza
Lato w Powsinie
Green Card
Powsin zaprasza na Piknik Naukowy
Rośliny owadożerne zapraszają do Powsina
Murawy kserotermiczne - czas żniw
Jesień w Powsinie
Pogromcy much zapraszają do Powsina
150 urodziny Marii Curie-Skłodowskiej w Powsinie - koncert wśród kwiatów
Na ratunek ptakom
Poznaj zieloną Warszawę - wycieczka z przewodnikiem
W poszukiwaniu utraconego krajobrazu
Niezłe Ziółka
Zima w Powsinie
Listopadowe botanizowanie
Od prehistorii

Powstawanie kontynentów
Geologia ziem polskich
Temperatura
Wegetacja
Klimat a rozwój cywilizacji
Świadectwa
zmian klimatu


Geomorfologia - formy
Geomorfologia - regiony
Paleobotanika
Przyroda a klimat
Endemity a relikty
Zadania
Zostań
obserwatorem


Fenologia
Ochrona czynna muraw kserotermicznych
Porosty
Projekt płazowy
Mapa
Poradniki
Bioindykacja
i adaptacje


Bioindykacja
Adaptacje
Gry i zabawy
Zielniki

Jak wykonać zielnik?
Botanika w kulturze
Rok według roślin
Intrygujące rośliny
Konkurs
Gry i zabawy
Program

Ankieta - nauczyciele
Ankieta - uczniowie
Rozwijajmy razem portal
Uwagi - odpowiedzi
Kontakt

Słownik

Mapa serwisu

Szukaj

Partnerzy programu
Logo Fundusz
Logo Zielnik UW
Logo Biologia UW
Logo internet ART
Szkoła festiwalu nauki
© 2009 - 2018 Zielnik Wydziału Biologii UW; wszelkie prawa zastrzeżone