Jesteś tutaj: Strona główna » Słownik » O » Odwrócenie ról płciowych

 

Odwrócenie ról płciowych

| A | B | C | D | E | F | H | I | J | K | L | Ł | M | N | O | P | R | S | T | W | Z | Ż |

Doskonałym przykładem odwrócenia ról płciowych są niektóre siewkowate: złotosłonki Rostratula, długoszpony Jacana, płatkonogi Phalaropus, brodźce plamiste Actitis maculataczy czy mornele Charadrius morinellus. Duże, barwne i agresywne samice walczą o małych, zahukanych i szaroburych samców oraz o terytoria. Samica tokuje, składa jaja, ale to samiec je wysiaduje, a później wodzi pisklęta, gdyż samica zostawia go z młodymi na głowie.
Andrzej Kruszewicz w I tomie "Ptaków Polski" dowodzi, że takie zwyczaje wielu siewkowatych wiążą się z alokacją zasobów i ich biotopem (tundrą dalekiej północy lub turniami wysokich gór). Pani siewka może złożyć najwyżej 4 jaja w jednym lęgu. Aby zmaksymalizować liczbę potomstwa musi ponawiać lęgi jak najczęściej, a równocześnie zdrowo się odżywiać. W tundrze północnej czy górskiej o pokarm trudno, poza tym jest zimno, zatem najlepsza droga do zwiększenia liczby potomstwa to wysiadywanie jaj przez samce, przy jednoczesnym intensywnym żerowaniu samic (wolnych ma się rozumieć od obowiązków macierzyńskich jak wysiadywanie jaj i wodzenie piskląt). Skoro samica żyje jak samiec, to i walczy jak samiec, wygląda jak samiec itd. Teoria Kruszewicza nie tłumaczy jednak, skąd odwrócenie ról płciowych u tropikalnych złotosłonek i długoszponów? Na dalekiej Północy dobrze sprawdzają się też inne strategie np: równouprawnienie samców i samic jak u innych siewkowatych czy u pingwinów.
Krebs i Davies we "Wprowadzeniu do ekologii behawioralnej" wskazują na swoiste dla siewkowatych, a niemożliwe do obejścia ekofizjologiczne ograniczenie wielkości pojedynczego lęgu do 4 jajek. Ich zdaniem siewkowatym wcale nie brakuje pokarmu, przeciwnie - mają go w bród (w czasie arktycznego lata bezkręgowce dostępne są 24h na dobę z uwagi na dzień polarny, natomiast nie potrafią produkować większej ilości jaj/piskląt choć bardzo by "chciały". Sposobem na obejście tego problemu jest częste ponawianie lęgu. A ponawiać lęgi można gdy ma się wsparcie ojca dzieci. Samica może mieć 4 młode jak ma tylko 1 partnera, lub do 20 młodych jak ma pięciu mężów, z których każdy wysiedzi po 4 jajka i wychowa 4 małe. Samiec się nie rozdwoi i nie wysiedzi 8 jajek.
U dalekich krewnych naszych myszołowów - amerykańskich ślimakojadów czerwonookich Rostrhamus sociabilis pisklęta mogą być porzucone albo przez matkę, albo przez ojca. Kto pierwszy, ten lepszy (z moralnego punktu widzenia: gorszy).
Co nowego w portalu

150 lat obserwacji przyrody w USA – wcześniejsze zakwitanie roślin
Projekt płazowy
Rośliny Świąt Bożego Narodzenia
Pomóż tworzyć fenologiczną mapę Polski, zostań obserwatorem przyrody !
Z cyklu "Botanika w literaturze i sztuce" - "Przedwiośnie" jako Zielnik Żeromskiego
Pytania do eksperta
Kto nas ustrzeże przed powodzią ?
Fiordy w pigułce
Namorzynowe puzzle
Flora dawnych Pienin
Rośliny Wielkanocy
W czerwcu czerwce na czerwcu
Tajemnice kwiatu paproci
Okolice Pomiechówka
Kolibry na Alasce czyli ciepłe nazwy - zimne adresy
Wyniki konkursu
Zwycięzcy Konkursu
Święto Niepodległości okiem botanika
Klimat a sezonowe opadanie liści
Dary Trzech Króli
Walentyki
Przebiśnieg – wiara w odrodzenie
Prima Aprilis
Pojezierze Gostynińskie
Lipa niejedno ma imię
Wrzesień, wrzosy i wrzosowate
Cena genów
Gorące puzzle
Endemity a relikty
Figa i jej słodkie tajemnice
Skrzydlate miasto
Akcja: czeremcha amerykańska
Tajemnice krypt jasnogórskich
Ziarno prawdy o orkiszu
Lecą, lecą... paździerze
Bagnica - jedyna w swoim rodzaju
O jemiole pod jemiołą
Jak sasanka została zawilcem
Święto Zmarłych
Andrzejki
Powsin zaprasza
Lato w Powsinie
Green Card
Powsin zaprasza na Piknik Naukowy
Rośliny owadożerne zapraszają do Powsina
Murawy kserotermiczne - czas żniw
Jesień w Powsinie
Pogromcy much zapraszają do Powsina
150 urodziny Marii Curie-Skłodowskiej w Powsinie - koncert wśród kwiatów
Na ratunek ptakom
Poznaj zieloną Warszawę - wycieczka z przewodnikiem
W poszukiwaniu utraconego krajobrazu
Niezłe Ziółka
Listopadowe botanizowanie
Zima w Powsinie
Szukamy współpracowników!
Od prehistorii

Powstawanie kontynentów
Geologia ziem polskich
Temperatura
Wegetacja
Klimat a rozwój cywilizacji
Świadectwa
zmian klimatu


Geomorfologia - formy
Geomorfologia - regiony
Paleobotanika
Przyroda a klimat
Endemity a relikty
Zadania
Zostań
obserwatorem


Fenologia
Ochrona czynna muraw kserotermicznych
Porosty
Projekt płazowy
Mapa
Poradniki
Bioindykacja
i adaptacje


Bioindykacja
Adaptacje
Gry i zabawy
Zielniki

Jak wykonać zielnik?
Botanika w kulturze
Rok według roślin
Intrygujące rośliny
Konkurs
Gry i zabawy
Program

Ankieta - nauczyciele
Ankieta - uczniowie
Rozwijajmy razem portal
Uwagi - odpowiedzi
Kontakt

Słownik

Mapa serwisu

Szukaj

Partnerzy programu
Logo Fundusz
Logo Zielnik UW
Logo Biologia UW
Logo internet ART
Szkoła festiwalu nauki
© 2009 - 2022 Zielnik Wydziału Biologii UW; wszelkie prawa zastrzeżone